Mens- en organisatieontwikkeling

als focus van coachen

Waar is coachen nu precies op gericht? Verschillende coaches, selfmade of opgeleid,
kennen veel verschillende oogmerken. Sommigen zijn vooral gericht op betere prestaties, succes, anderen op oplossingen, of actieplannen, of het realiseren van organisatiedoelen. Weer anderen op spirituele ontwikkeling, op zelfkennis, op ..., op ...
Een ‘rondje’ internet langs de verschillende aanbieders van coaching en coachopleidingen biedt een kleurrijk palet van wat coaching allemaal wel of niet vermag. Temidden van deze veelheid aan focus, hechten we eraan helder te zijn over de focus van onze opleiding en van onze coaching. Deze is gericht op mens- en organisatieontwikkeling en op zelfsturing.

Afkomstig uit de sport…Het coachen, zoals dat vandaag de dag in allerlei verschillende vormen wordt toegepast, is schatplichtig aan het coachen in de sport (en dus niet aan de gesprekstechnieken uit de consultancy en evenmin aan de ontwikkelingen in therapeutische vakken!).
In de jaren ’80 en ’90 ontstonden in de topsportontwikkeling grofweg twee stromingen. Met excuus voor de chargering ... de ene zou je kunnen omschrijven als de Oostblokmethode - de drilcoaches, die (eerst afbreken en daarna) precies zeggen hoe het moet, hun pupillen als het ware in generieke trainingsprogramma’s ‘duwen’, hun wil en ideeën aan hun pupillen en het team opleggen. In de andere stroming is de coach veel meer gericht op het unieke van elke afzonderlijke pupil en werkt hij van daaruit aan doelen die de pupil zichzelf stelt en/of aan het samenstellen van een succesvol team. Aansprekende voorbeelden van deze benadering zijn Marc Lammers (hockey) Peter Murphy (volleybal) en Frenk Rijkaard (voetbal).
‘Managen is topsport…’ De laatste vorm van coaching raakte midden jaren negentig ook buiten de sport in zwang toen de wereld van de managers het boekje (inmiddels ‘boek’ - het is in omvang meer dan verdubbeld) van John  Withmore ontdekte. Managers gingen hun werk vergelijken met het bedrijven van topsport en oriënteerden zich daarom op de geheimen achter het succes van grote sportmannen. John Withmore – voormalig autocoureur – schreef  Succesvol Coachen naar aanleiding van de vraag wat gemaakt had dat hij als sporter succesvol was geweest.

GROW-model Withmore vestigde in dat kader de aandacht op het GROW-model, waarvoor Gerard Egan eerder al de basis legde. Het GROW-model wordt nog altijd door veel coaches (en managers) toegepast.  De focus van de coachtheorie van Withmore ligt besloten in de titel van zijn boek en in de naam van zijn huidige bedrijf: Performance Consultants. Deze stijl van coachen is in beginsel gericht op prestatie en succes. Gaandeweg kwamen er meer varianten en nuances in deze focus. Sommige coaches gingen werken met de leerdriehoek van Timothy Gallwey (van de inner-game of tennis): leren - plezier hebben - presteren, waarbij de prestatie meer in verhouding staat tot andere menselijke verlangens en daar ook mede afhankelijk van is. Inmiddels hebben zich allerlei vormen van coachen ontwikkeld, waarbij de focus soms volstrekt impliciet en andere keren expliciet is. Zo kennen we inmiddels confrontatiecoaching, performancecoaching, dieetcoaching, wandelcoaching, instructiecoaching, enneagramcoaching, coaching aan de hand van kernkwadranten, vitaliteitscoaching, NLP-coaching, managementcoaching, reïntegratiecoaching, EQ-coaching etc. Ook zijn er externe managementcoaches die de medewerkers coachen op doelen die de baas stelt.  Al deze vormen van coaching vallen niet onder de wijze waarop wij het vak definiëren.

Mens- en organisatieontwikkelingCoaches van de Coaching Academy hebben vanuit een specifieke focus leren werken. Zij zijn gericht op mens- en organisatieontwikkeling en op zelfsturing. Daarbij zijn we schatplichtig aan Withmore en Gallwey, maar richten we ons veel specifieker dan deze voorgangers op de totale mens, die onze klant is, en op wat deze unieke klant zélf wil ten aanzien van zijn persoonlijke en/of professionele bestaan.
In onze visie ten aanzien van organisatieontwikkeling (waarbinnen ook teamontwikkeling wordt begrepen) valt of staat deze met de zelfbewuste en zelfgestuurde ontwikkeling van het individu. Wanneer het individu bewustzijn heeft ontwikkeld ten aanzien van eigen levensdoelen, verlangens, talenten en beperkingen, kan het zich van daaruit verbinden (of juist niet!) aan de doelen en de ontwikkeling van het team of de organisatie waar hij deel van uitmaakt. (Zie ook het artikel over teamcoachen.)Wij gaan uit van de moderne mens in de 21ste eeuw die zichzelf kent en weet te sturen. Deze mens neemt de verantwoordelijkheid voor zijn eigen levensloop, loopbaan en contekst. Dit vraagt om bewustzijn, permanente persoonlijke ontwikkeling en moed.

Coachen is voor ons de mooiste en meest effectieve weg om de ander (en onszelf) bij die ontwikkeling uit te dagen en te ondersteunen.
Realisatiecurve®Sinds januari 2008 werken wij, in het perspectief van bovenstaande, niet langer met het GROW-model maar met de door Loek Oudeman ontwikkelde Realisatiecurve®.
De Realisatiecurve® is gebaseerd op de gedachte dat ieder mens ernaar verlangt om zichzelf in de wereld uit te drukken, zichzelf te realiseren. Je zou ook kunnen zeggen dat ieder mens dromen heeft en dat die dromen betrekking hebben op de mogelijkheid om vanuit de eigen uniciteit bij te dragen en gezien te worden.

De Steen
Ik heb een steen verlegd in een rivier op aarde.
Het water gaat er anders dan voorheen.
De stroom van een rivier hou je niet tegen.
Het water vindt er altijd een weg omheen.  
Misschien eens gevuld door sneeuw en regen,
neemt de rivier mijn kiezel met zich mee.
Om hem dan glad en rond gesleten,
te laten rusten in de luwte van de zee.  
Ik heb een steen verlegd in een rivier op aarde.
Nu weet ik dat ik nooit zal zijn vergeten,
ik leverde bewijs van mijn bestaan.
Omdat, door het verleggen van die ene steen,
de stroom nooit meer dezelfde weg kan gaan.  
© Bram Vermeulen